Chmura internetowa, nazywana też chmurą obliczeniową, to korzystanie przez Internet z cudzych serwerów, pamięci masowej, mocy obliczeniowej i aplikacji. Dane nie unoszą się wirtualnie w powietrzu – są zapisane na fizycznych serwerach znajdujących się w centrach danych.
Czym jest chmura internetowa?
Gdy zapisujesz zdjęcie, dokument lub kopię zapasową online, plik trafia przez Internet do infrastruktury dostawcy usługi. Tworzą ją serwery, urządzenia sieciowe, systemy przechowywania danych i zabezpieczenia umieszczone w specjalnie przygotowanych centrach danych. Dzięki temu możesz otworzyć swoje pliki z komputera, telefonu albo innego urządzenia mającego dostęp do Internetu.
Najłatwiej porównać chmurę do energii elektrycznej. Nie budujesz własnej elektrowni, aby zasilić mieszkanie, lecz korzystasz z infrastruktury dostawcy i płacisz za zużycie. W podobny sposób firma chmurowa udostępnia swoje zasoby. Nie musisz kupować serwerów, organizować serwerowni ani samodzielnie zajmować się ich konserwacją. W zależności od usługi płacisz za przestrzeń, moc obliczeniową, czas działania albo dostęp do aplikacji.
Jak działają usługi chmurowe?
Dostawca łączy dużą liczbę serwerów w rozproszone środowisko. Oprogramowanie przydziela zasoby użytkownikom zgodnie z ich potrzebami, a wirtualizacja pozwala uruchamiać od siebie odseparowane środowiska na tym samym sprzęcie fizycznym. Dla użytkownika liczy się efekt – dostęp do danych lub programu – a nie konkretna maszyna, na której w danym momencie działa usługa.
To rozwiązanie pozwala szybko zwiększać albo zmniejszać wykorzystywane zasoby. W razie awarii dostawca może przenieść działanie usługi na inne serwery, choć poziom dostępności zależy od konkretnej oferty i jej konfiguracji. Bezpieczeństwo również nie jest automatyczne. Dostawca chroni infrastrukturę, ale użytkownik nadal powinien dbać o hasła, uprawnienia i własne kopie zapasowe.
IaaS, PaaS i SaaS – czym różnią się modele usług?
Modele usługowe określają, ile odpowiedzialności pozostaje po stronie użytkownika, a ile przejmuje dostawca. IaaS daje najwięcej kontroli, SaaS zapewnia największą wygodę, natomiast PaaS znajduje się pomiędzy nimi.
| Model | Co otrzymujesz? | Poziom kontroli | Przykład |
|---|---|---|---|
| IaaS | Wirtualne serwery, sieć i przestrzeń na dane | Największy – użytkownik zarządza między innymi systemem i aplikacjami | Uruchomienie własnej strony lub serwera plików |
| PaaS | Gotową platformę do tworzenia i uruchamiania aplikacji | Średni – dostawca obsługuje infrastrukturę, a programista zajmuje się kodem | Środowisko do budowy i testowania aplikacji |
| SaaS | Gotową aplikację działającą przez Internet | Najmniejszy – użytkownik korzysta z programu, a dostawca zarządza jego działaniem | Poczta internetowa, edytor dokumentów lub przechowywanie plików |
W modelu IaaS otrzymujesz podstawowe zasoby i samodzielnie decydujesz, co na nich uruchomisz. PaaS jest kierowany głównie do osób tworzących oprogramowanie, ponieważ nie muszą one konfigurować całego zaplecza technicznego. SaaS to rozwiązanie najbliższe codziennemu użytkownikowi – otwierasz aplikację i korzystasz z jej funkcji bez zarządzania serwerem.
Jakie są rodzaje chmury?
Podział na rodzaje chmury dotyczy tego, kto korzysta z infrastruktury i w jaki sposób jest ona połączona z innymi zasobami. Najczęściej wyróżnia się:
- Chmura publiczna – zasoby dostawcy są udostępniane wielu klientom, przy czym dane i środowiska użytkowników pozostają od siebie logicznie odseparowane. To typowe rozwiązanie dla usług dostępnych szerokiemu gronu odbiorców.
- Chmura prywatna – infrastruktura jest przeznaczona dla jednej organizacji. Firma może ją utrzymywać samodzielnie albo korzystać z dedykowanych zasobów dostawcy.
- Chmura hybrydowa – łączy chmurę prywatną z publiczną. Poufne systemy mogą działać w środowisku kontrolowanym przez firmę, a pozostałe zadania korzystają z zasobów publicznych.
Dlaczego warto korzystać z chmury?
Chmura może służyć zarówno do przechowywania zdjęć i dokumentów, jak i do obsługi całych systemów firmowych. Jej zalety wynikają głównie z tego, że nie trzeba samodzielnie kupować i utrzymywać całej infrastruktury.
Najważniejsze korzyści to:
- Oszczędność – nie ponosisz kosztów zakupu własnych serwerów, ich serwisowania, zasilania i rozbudowy. Płacisz za wykorzystywane zasoby lub dostęp do usługi.
- Dostępność – możesz pracować z plikami i aplikacjami z różnych urządzeń oraz miejsc, o ile masz połączenie z Internetem.
- Skalowalność – firma może zwiększyć przestrzeń lub moc obliczeniową, gdy rośnie liczba użytkowników, danych albo zadań.
- Współpraca – kilka osób może korzystać z tych samych dokumentów, komentować je i edytować bez przesyłania wielu wersji pocztą elektroniczną.
- Ochrona danych – dostawcy stosują między innymi kontrolę dostępu, szyfrowanie i mechanizmy redundancji. Nie zastępuje to jednak własnej polityki bezpieczeństwa ani sprawdzania kopii zapasowych.
Dla osoby prywatnej chmura oznacza przede wszystkim wygodne przechowywanie plików i dostęp do nich z telefonu lub komputera. Dla firmy jest także sposobem na uruchamianie aplikacji, pracę zespołową i elastyczne rozwijanie infrastruktury bez budowania własnej serwerowni.
Najkrócej mówiąc, chmura internetowa to nie niematerialne miejsce w sieci, lecz usługa oparta na fizycznych serwerach. Korzystasz z infrastruktury dostawcy wtedy, gdy jej potrzebujesz, zamiast samodzielnie kupować i obsługiwać cały sprzęt.
