Kapsuła czasu MIT otwarta 15 lat przed czasem

Laboratorium Informatyki i Sztucznej Inteligencji (CSAIL) MIT otworzyło specjalną kapsułę czasu, kiedy pod koniec kwietnia okazało się, że 20-letnia łamigłówka kryptograficzna została rozwiązana przez belgijskiego programistę Bernarda Fabrota. Stało się to 15 lat wcześniej niż oczekiwali tego naukowcy z MIT.

Pod koniec kwietnia na łamach naszego serwisu ukazał się artykuł, w którym informowaliśmy o tym nieco już zapomnianym przez świat nauki wydarzeniu. Teraz jednak, zaprojektowana przez słynnego amerykańskiego architekta Franka Gehry’ego, kapsuła mogła zostać oficjalnie otwarta.

Dyrektor CSAIL Daniela Rus oraz byli dyrektorzy laboratorium Anant Agarwal i Edward Fredkin wspólnie otworzyli kapsułę, a następnie po kolei wyjmowali znajdujące się w niej przedmioty. Co znajdowało się w środku?

Zawartość kapsuły czasu

W kapsule czasu znajdowało się wiele rzadkich przedmiotów dostarczonych przez wybitnych naukowców i pionierów w dziedzinie komputeryzacji.

Wśród przedmiotów można było znaleźć:

  1. Oryginalną propozycję ogólnoświatowego projektu World Wide Web z 1992 r. opracowaną przez Tim’a Berners’a-Lee, obecnie przewodniczącego organizacji W3C,
  2. Pierwszy w historii produkt firmy Microsoft – interpreter języka programowania BASIC – Altair BASIC, który został osobiście przekazany przez założyciela firmy Microsoft Billa Gates’a podczas ceremonii w 1999 r.,
  3. Dokument z 1978 r., w którym określono ogólne ramy dla algorytmów RSA, opracowanego przez Ronalda Rivesta, Adiego Shamira i Leonarda Adlemana,
  4. Dokument techniczny z 1962 r. na temat Compatible Time-Sharing System (CTSS), czyli pierwszego na świecie systemu, który umożliwiał wielu osobom korzystanie z komputera w tym samym czasie,
  5. Napisany w 1962 r. przez Alana Kotoka wraz John’em McCarthy’m pierwszy na świecie program, który potrafił rozegrać prawidłową partię szachów.

Lista wszystkich przedmiotów jest znacznie dłuższa. Kompletny spis można znaleźć na poniższych zdjęciach, które wykonał obecny podczas ceremonii otwarcia kapsuły czasu pracownik CSAIL Manolis Kellis:

Według dyrektor Danieli Rus na terenie kampusu MIT jest jeszcze sporo kapsuł czasowych – jedne są zakopane, inne ukryte, a jeszcze inne są w zasięgu wzroku każdej osoby.

Przykładem zakopanej kapsuły może być ta, która 80 lat temu  została umieszczona przez inżynierów MIT pod 18-tonowym magnesem znajdującym się w budynku cyklotronu (akceleratora cząstek). Kapsuła w najbliższych miesiącach zostanie otwarta, gdyż na terenie obecnego budynku ma powstać nowy kompleks – College of Computing.

Gorzej jednak, kiedy kapsuła zostanie uszkodzona lub wykopana wcześniej niż zakładano. Stało się tak w 2015 r., kiedy robotnicy pracujący nad nowym budynkiem MIT.nano nieumyślnie odkopali szklaną kapsułę czasu, która została zakopana 60 lat wcześniej, z zamiarem jej otworzenia dopiero po upływie 1000 lat.

Historia łamigłówki

W 1999 roku kapsuła czasu z łamigłówką stworzoną przez amerykańskiego kryptografa Ronalda Rivesta (jednego z twórców algorytmu RSA) została przekazana architektowi Frankowi Gehry’emu, który projektował wówczas siedzibę dla Laboratorium Informatyki i Sztucznej Inteligencji MIT.

Łamigłówka polega na przeprowadzeniu operacji kwadratowania 80 bilionów razy (np. kwadrat liczby 2 wynosi 4, kwadrat liczby 4 to 16). Odpowiedź na postawioną przez naukowców łamigłówkę miała być uzyskana przez powtórzenie tego procesu 80 bilionów razy.

To, co sprawia, że kryptograficzna łamigłówka jest trudna do rozwiązania, to fakt, że nie można jej rozwiązać wykorzystując do tego obliczeń równoległych. Zagadka musi być rozwiązana tylko przez sekwencyjne obliczenia. Ronald Rivest zaprojektował zagadkę w taki sposób, aby jej rozwiązanie zajęło dokładnie 35 lat. Jednak belgijski samouk Bernard Fabrot rozwiązał ją 15 lat wcześniej niż się spodziewano.

Rozwiązania słynnej łamigłówki podjęła się również inna osoba – były inżynier Intela Simon Peffers. Fabrot i Peffers przyjęli jednak różne podejścia naukowe do rozwiązania zagadki. Belg użył zwykłego komputera z procesorem Intel Core i7-6700 i obliczył rozwiązanie korzystając z biblioteki programistycznej GNU Multiple Precision Arithmetic Library (GMP). Tymczasem zespół Peffersa wykorzystał nowatorski algorytm (zaprojektowany przez Erdinca Öztürka z Sabanci Üniversitesi w Istambule), który był uruchomiony na układzie FPGA (Bezpośrednio programowalna macierz bramek (Field-programmable gate array) i rozwiązał zagadkę kilkanaście dni później niż Fabrot.

Sprzęt i oprogramowanie rozwinęły się o wiele bardziej niż przewidywałem to w 1999 roku – ocenił prof. MIT Ronald Rivest, który zaprojektował zagadkę w kwietniu 1999 r. w ramach obchodów 35-lecia badań w CSAIL. Podstawowe wyzwanie łamigłówki, jakim było wykonanie 80 bilionów operacji kwadratowania pozostaje jednak nierozwiązane, ale zasoby potrzebne do wykonania pojedynczej operacji zostały zmniejszone o wiele bardziej niż przewidywałem – dodał naukowiec.

Fabrot twierdzi, że na łamigłówkę natknął się przypadkowo w 2015 roku i postanowił ją rozwiązać. Zajęło mu to w sumie ponad trzy lata i jak podkreśla – za wyjątkiem przerw w dostawie prądu oraz wyjazdów na wakacje – jego komputer działał nieprzerwanie przez 24 godziny na dobę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close